Scope 3 คือหมวดที่ทำให้โครงการบัญชีก๊าซเรือนกระจกจำนวนมากหยุดชะงัก มี 15 หมวดย่อย ข้อมูลส่วนใหญ่อยู่นอกองค์กร และไม่มีใครในบริษัทเป็นเจ้าของโดยตรง คำแนะนำที่ได้ยินบ่อยคือ "เริ่มจากหมวดที่มีนัยสำคัญ" ซึ่งถูกต้อง แต่ไม่ได้บอกว่าจะรู้ได้อย่างไรว่าหมวดไหนมีนัยสำคัญ ในเมื่อยังไม่มีข้อมูล
ประมาณการหยาบก่อน แล้วค่อยลงลึกเฉพาะจุด
วิธีที่ได้ผลคือทำการคัดกรองด้วยข้อมูลที่คุณมีอยู่แล้ว นั่นคือข้อมูลทางการเงิน ใช้ยอดซื้อแยกตามหมวดสินค้าและบริการ คูณด้วยค่าการปล่อยต่อหน่วยเงิน (spend-based emission factor) คุณจะได้ภาพคร่าว ๆ ภายในสองถึงสามสัปดาห์ว่าหมวดใดกินสัดส่วนเท่าไร
ประมาณการนี้ไม่แม่นพอจะเอาไปประกาศ แต่แม่นพอจะบอกว่าควรลงแรงตรงไหน ในกรณีส่วนใหญ่ที่เราเห็น หมวด 1 (purchased goods and services) กินสัดส่วนระหว่าง 50% ถึง 80% ของ Scope 3 ทั้งหมด และซัพพลายเออร์ไม่เกิน 30 รายแรกครอบคลุมส่วนใหญ่ของตัวเลขนั้น
ยกระดับจาก spend-based เป็น activity-based เฉพาะที่คุ้ม
เมื่อรู้แล้วว่าจุดไหนสำคัญ ให้ไล่เก็บข้อมูลเชิงกิจกรรมหรือข้อมูลจากซัพพลายเออร์โดยตรงเฉพาะหมวดนั้น ลำดับความสำคัญที่เราใช้คือ
- หมวดที่มีสัดส่วนสูงและมีซัพพลายเออร์กระจุกตัว — คุ้มที่สุด ขอข้อมูลตรงได้
- หมวดที่มีสัดส่วนสูงแต่ซัพพลายเออร์กระจาย — ใช้ค่าเฉลี่ยอุตสาหกรรมที่ดีขึ้น แทนการไล่เก็บทีละราย
- หมวดที่สัดส่วนต่ำกว่าเกณฑ์นัยสำคัญ — คงไว้ที่ spend-based และบันทึกเหตุผลให้ชัด
สิ่งที่ผู้ทวนสอบจะขอดู
ประเด็นที่ทำให้เกิดข้อค้นพบบ่อยที่สุดไม่ใช่ตัวเลขผิด แต่คือการอธิบายไม่ได้ว่าทำไมถึงเลือกวิธีนั้น เตรียมสามอย่างนี้ไว้
- บันทึกการคัดกรอง ที่แสดงว่าประเมินครบทั้ง 15 หมวด และหมวดที่ตัดออกตัดเพราะอะไร
- ที่มาของค่าการปล่อย ระบุแหล่ง ปีของข้อมูล และเหตุผลที่เลือกใช้ค่านั้นกับบริบทของคุณ
- ร่องรอยจากต้นทางถึงตัวเลขสุดท้าย ที่คนนอกเดินตามได้โดยไม่ต้องถามคนทำ
ข้อสุดท้ายสำคัญที่สุด ถ้าตัวเลขอยู่ในสเปรดชีตที่มีเพียงคนเดียวในองค์กรที่อธิบายได้ นั่นคือความเสี่ยงที่จะกลายเป็นข้อค้นพบ ไม่ว่าตัวเลขจะถูกหรือไม่
ข้อผิดพลาดที่เจอซ้ำ
นับการเดินทางของพนักงานอย่างละเอียดจนได้ตัวเลขที่คิดเป็น 0.4% ของทั้งหมด ขณะที่หมวดวัตถุดิบซึ่งคิดเป็น 60% ยังใช้ค่าประมาณจากยอดซื้อ ความแม่นยำควรไปอยู่ตรงที่มันเปลี่ยนข้อสรุปได้
เนื้อหานี้จัดทำเพื่อเผยแพร่ความรู้ทั่วไป ไม่ถือเป็นคำแนะนำทางวิชาชีพสำหรับกรณีเฉพาะ หากต้องการหารือเกี่ยวกับสถานการณ์ขององค์กรท่าน โปรดติดต่อทีมงาน